Turystyka pielgrzymkowa wyznawców islamu

Ruch pielgrzymkowy odgrywa kluczową rolę w życiu religijnym, społeczno- ekonomicznym i politycznym islamu, kolejnej religii monoteistycznej. Jest to druga religia na świecie pod względem liczby wyznawców. Szacuje się, że obecnie ok. 1,2 miliarda ludzi to wyznawcy islamu- głównie w Azji i Afryce. Liczba ta stanowi około 20% całej populacji na świecie. Główną księgą w islamie jest Koran, gdzie zawarte zostało objawienie od samego Boga. Geneza islamu wiąże się z osobą Mahometa, który uważany jest za twórcę i największego proroka tej religii. Około 610 roku, miał on doznać widzenia w jaskini niedaleko Mekki. Według muzułmanów Bóg jest wszechwiedzący i doskonały. Ponadto jest źródłem wszelkiej wiedzy i sprawiedliwości. Jest niepodobny do nikogo i niczego nie można się z nim porównywać. Obecnie islam dzieli się na 3 główne odłamy: sunnitów (90%), szyicki (8%) i charydzicki (ok. 2%). W islamie każdy muzułmanin ma pięć obowiązków, zwanych pięcioma filarami wiary, które musi wypełnić za życia. Są to: wyznanie wiary, modlitwa- pięć razy dziennie z twarzą zwróconą do Mekki, jałmużna, post i najważniejsze to pielgrzymka do Mekki, którą powinien odbyć przynajmniej raz w życiu. We współczesnym świecie islamu istota ruchu pielgrzymkowego jest niezmienna od stuleci. Zmianie uległy jedynie środki, jakimi teraz podróżują. Terenem na którym zaczęły się wędrówki wierzących, jeszcze za czasów przedmuzułmańskich jest Półwysep Arabski. Najsławniejszym ośrodkiem kultu religijnego była i jest Mekka z ogólnoarabskim sanktuarium Al.-Kaaba, gdzie najważniejszy jest „Czarny Kamień”. W islamie wyróżniamy trzy podstawowe typy pielgrzymek: „umra”- pielgrzymka mniejsza, „hadżdż”-pielgrzymka większa lub „ziara”- czyli odwiedzanie lub pobożne wizyty grobów świętych muzułmańskich (Jackowski, 1991).

„Hadżdż”- pielgrzymka większa odbywa się zawsze w formie zbiorowej w miesiącu zu al.- hidżdża, który jest ostatnim w islamskim kalendarzu. Główna ceremonia pielgrzymki zaczyna się w momencie wejścia pątnika w stan sakralizacji (uświęcenia). Pielgrzym ubiera specjalną – rytualną białą szatę, w której modli się w specjalnie wyznaczonym miejscu – maikat. Kulminacyjną chwilą pielgrzymki jest zgromadzenie na równinie Arafat.

„Umra” – to pielgrzymka, którą można odbywać indywidualnie i w dowolnie wybranym przez siebie czasie, mimo, że zalecane jest aby odbyć ją w miesiącu „ramadan”, czyli postu. Pielgrzym odbywa religijne okrążenia wokół Al.-Kaaby i całuje Czarny Kamień. Terytorium wokół Mekki i samego miasta jest uważane za święte. Oznacza to, że zabroniony jest tam wstęp osobom o innej religii. Tylko muzułmanin może tam przebywać. Ponadto zabronione jest noszenie broni, zabijanie zwierząt, ścinanie roślin. Specjalnie powołana policja religijna, która rozmieszczona jest w punktach kontrolnych na granicy sfery, dba o zabezpieczenie rytualnej czystości i modlitwy. Obszar świętego terytorium rozciąga się na przestrzeni około 770km2.

Ostatni rodzaj pielgrzymki, jakim jest „ziara”, jest najbardziej rozpowszechniona w krajach, gdzie większość ludzi pochodzenia muzułmańskiego nie stać na podróż do Mekki. Poza tym pielgrzymki do grobów świętych w przeszłości uważano za równie ważne, co do Mekki. Odwiedzano wówczas np.: Kairuan w Tunezji czy Meszhed w Iranie. Na rycinie 7 cel wielu pielgrzymek muzułmanów – Wielki Meczet w Tunezji.